Medewerker en welzijnStrategie en beleid

Bijgewerkt 5 november 2026

Activity Based Working: wat het is en hoe je het invoert


Giel van der Linden

9 minuten lezen

Deel

Kantoor ingericht voor activity based working met een stille concentratieplek, een overlegtafel en een belcel naast elkaar

In het kort

  • Bij activity based working kies je per taak de plek die daar het best bij past, in plaats van een vaste bureauplek.
  • Een ABW-kantoor heeft zones voor concentratie, overleg, bellen en samenwerken, en minder vaste werkplekken.
  • Doen medewerkers hun concentratiewerk thuis, dan hoort de thuiswerkplek bij de werkplekstrategie en moet die dezelfde eisen halen als op kantoor.
  • ABW slaagt alleen als leidinggevenden sturen op afspraken en resultaat en niet op aanwezigheid.

Activity based working (ABW) betekent dat je per taak de werkplek kiest die daar het best bij past, in plaats van elke dag aan hetzelfde vaste bureau te werken. Geconcentreerd schrijven doe je op een stille plek, overleggen aan een overlegtafel en bellen in een belcel. In het Nederlands heet het activiteitgericht werken of activiteit gerelateerd werken.

Dat klinkt als een kantoorconcept, maar het raakt meer dan de inrichting. ABW vraagt ook iets van de IT, van de afspraken in een team, van leidinggevenden en, in een hybride werkweek, van de thuiswerkplek. Hieronder lees je wat het is, welke plekken erbij horen, hoe het verschilt van flexwerken en hoe je het invoert.

Wat is Activity Based Working?

ABW is een werkplekstrategie die uitgaat van de activiteiten die mensen op een werkdag uitvoeren. Niet de functie of de afdeling bepaalt waar iemand zit, maar de taak van dat moment. Wie een rapport schrijft, heeft rust nodig. Wie met drie collega’s een planning maakt, heeft een tafel en een scherm nodig. Wie belt, heeft een plek nodig waar hij anderen niet stoort.

Zoek je de ABW betekenis: ABW is de afkorting van activity based working. Activiteitgericht werken en activiteit gerelateerd werken zijn twee Nederlandse vertalingen van hetzelfde begrip. Je ziet ook de afkorting AGW. Er zit geen inhoudelijk verschil tussen.

Het gevolg voor het kantoor is dat er minder vaste bureaus staan en meer verschillende soorten plekken. Medewerkers hebben geen eigen bureau meer, maar wel de keuze uit plekken die bij hun werk passen.

Welke activiteiten en werkplekken horen bij activity based working?

Een activity based werkomgeving heeft voor elke veelvoorkomende activiteit een passende plek. Welke plekken dat zijn en hoeveel van elk, hangt af van het werk in jouw organisatie. Deze indeling is een gangbaar vertrekpunt:

ActiviteitPassende plekWaar die plek aan moet voldoen
Concentratiewerkstilteplek, concentratieruimte of de thuiswerkplekrust en akoestische afscherming, instelbaar bureau en bureaustoel, beeldscherm op ooghoogte
Bellen en videobellenbelcel of kleine overlegruimtegeluidsisolatie, headset, stabiele verbinding
Overleg in een kleine groepoverlegplek of kleine vergaderruimtetafel voor twee tot zes personen, scherm om te delen
Samenwerken aan een projectprojectruimte of teamzoneruimte om materiaal te laten staan, whiteboard, flexibele opstelling
Ontmoeten en informeel overlegkoffieplek, lounge of kantinelaagdrempelig, buiten de stille zones
Korte taken en mail tussendoorflexplek of zit sta werkpleksnel instelbaar meubilair, dockingstation, voldoende stroompunten
Indeling van activiteiten en werkplekken als vertrekpunt. De verhouding tussen de plekken verschilt per organisatie.

Bij activity based working inrichting gaat het dus niet om het aantal bureaus, maar om de mix. Een kantoor met veel open werkplekken en twee vergaderzalen werkt niet voor teams die de helft van de dag bellen. Een kantoor vol overlegplekken werkt niet voor mensen die vooral komen om geconcentreerd te werken. Hoe je die mix vertaalt naar meubilair, akoestiek en indeling, lees je bij kantoorinrichting voor bedrijven. Zit-sta bureaus, ergonomische bureaustoelen en vergadermeubilair vind je bij onze kantoormeubelen.

Hoe verschilt ABW van flexwerken en hybride werken?

Flexwerken betekent dat niemand een vaste plek heeft. ABW gaat een stap verder: er zijn ook verschillende soorten plekken, en je kiest er een op basis van je taak. Hybride werken gaat over de verdeling tussen kantoor en thuis. ABW kan daarbinnen bestaan, en dan is de thuiswerkplek een van de plekken waaruit je kiest.

BegripWaar het over gaatKernvraag
Flexwerkengeen vaste werkplek op kantoorwaar is plek vrij?
Activity based workingper taak de best passende plekwelke plek past bij wat ik nu doe?
Hybride werkenwerken op kantoor en thuiswanneer werk ik waar?

Het onderscheid doet ertoe, omdat organisaties soms flexplekken invoeren en dat ABW noemen. Dan verdwijnen de vaste bureaus, maar komen er geen stille plekken of belcellen bij. Medewerkers zoeken dan elke dag een bureau in een open ruimte en ervaren vooral wat ze kwijt zijn. Hoe kantoor en thuiswerkplek samen een werkomgeving vormen, zie je uitgewerkt in ons artikel over hybride werken bij woningcorporaties.

De drie pijlers: omgeving, technologie en gedrag

ABW werkt alleen als drie dingen op elkaar aansluiten. Ontbreekt er een, dan vallen medewerkers terug op hun oude gewoontes.

  • Omgeving: de fysieke plekken, op kantoor en daarbuiten. Genoeg plekken van elk type, met meubilair dat iedere gebruiker snel op zichzelf kan instellen.
  • Technologie: de IT die wisselen mogelijk maakt. Een laptop, overal dezelfde aansluiting, een headset, wifi die het in elke ruimte doet en een manier om plekken of ruimtes te reserveren.
  • Gedrag: de afspraken over hoe je de plekken gebruikt. Wie gaat waar zitten, wat doe je in een stille zone, wanneer ruim je je plek op en hoe weet je waar een collega zit.

De derde pijler is de lastigste, omdat je hem niet kunt kopen. Een belcel lost niets op als het team gewend is om aan het bureau te bellen.

Wat vraagt activity based working van leidinggevenden en medewerkers?

ABW vraagt van leidinggevenden dat ze sturen op afspraken en resultaat in plaats van op wie er aan zijn bureau zit. En het vraagt van medewerkers dat ze zelf bewust kiezen waar ze welk werk doen. Wie zijn team niet meer elke dag op dezelfde plek ziet, kan niet sturen op aanwezigheid.

Daar zit ook de psychologische kant van het concept. In de zelfdeterminatietheorie beschrijven de psychologen Richard Ryan en Edward Deci drie aangeboren psychologische basisbehoeften: autonomie, competentie en verbondenheid. Worden die vervuld, dan neemt volgens hun onderzoek de motivatie en het welzijn toe; worden ze gefrustreerd, dan nemen die af (Ryan en Deci, American Psychologist, 2000).

ABW raakt aan alle drie, en dat is onze vertaling naar de werkplek:

  • Autonomie: de medewerker kiest zelf de plek die bij zijn taak past.
  • Competentie: hij heeft de middelen en de kennis om die plek goed te gebruiken, van een instelbare stoel tot een werkende headset.
  • Verbondenheid: het kantoor wordt de plek waar je collega’s ziet en samenwerkt, ook als je minder vaak komt.

In een eerdere versie van dit artikel werden deze drie behoeften toegeschreven aan het ABC-model van Albert Ellis. Dat was onjuist: ze komen uit de zelfdeterminatietheorie van Ryan en Deci.

Activity Based Working invoeren in vijf stappen

Invoeren begint met het werk, niet met het meubilair. Deze volgorde voorkomt dat je een kantoor inricht voor een manier van werken die er in de praktijk niet is.

  1. Breng het werk in kaart. Maak een analyse van werkaanbod en planning: welke activiteiten voeren teams uit, hoeveel tijd kost elke activiteit, en welk deel daarvan gebeurt nu op kantoor en welk deel thuis. Vraag het de medewerkers zelf, of laat ze een paar weken bijhouden wat ze doen.
  2. Bepaal welke plekken je nodig hebt. Vertaal de activiteiten naar plekken, zoals in de tabel hierboven, en neem de thuiswerkplek daarin mee als plek voor concentratiewerk.
  3. Maak afspraken over gedrag. Leg vast wat er in een stille zone wel en niet kan, of je plekken reserveert, waar persoonlijke spullen blijven en wanneer een team bewust samen op kantoor is.
  4. Richt in en regel de IT. Zorg dat elke plek doet waarvoor hij bedoeld is: een stilteplek die ook echt stil is, een belcel die geluid tegenhoudt, bureaus en stoelen die snel instelbaar zijn voor wisselende gebruikers.
  5. Begin met een pilot en evalueer. Start met een afdeling, kijk na een paar maanden welke plekken vol zitten en welke leeg blijven, en pas de mix aan voordat je verder uitrolt.

Drie risico’s om vooraf te bespreken. Zijn er te weinig stille plekken, dan kan concentratiewerk naar huis verschuiven of gebeurt het met een koptelefoon op in de open ruimte. Is het meubilair lastig instelbaar, dan stelt een wisselende gebruiker het vaak helemaal niet in. En blijft een leidinggevende sturen op aanwezigheid, dan kiest niemand vrijuit een plek.

De thuiswerkplek als onderdeel van activity based working

In een hybride werkweek kan de thuiswerkplek de plek zijn waar het concentratiewerk gebeurt. Uit het onderzoek We Werken Thuis van het Center for People and Buildings uit 2020 bleek dat respondenten thuis productief bleven, zeker bij concentratiewerk. Hetzelfde onderzoek liet ook zien dat niet iedereen zich thuis prettig voelde en dat er bij sommigen gezondheidsklachten ontstonden.

Medewerker doet geconcentreerd werk aan een ergonomisch ingestelde thuiswerkplek, de stille werkplek binnen activiteitgericht werken
Binnen activity based working kan de thuiswerkplek de stille plek voor concentratiewerk zijn. Dan moet die plek net zo goed instelbaar zijn als op kantoor.

Dat is de kern voor ABW. Kies je voor concentratiewerk de thuiswerkplek, dan moet die plek dezelfde eisen halen als de stilteplek op kantoor: een instelbaar bureau, een goede bureaustoel, een beeldscherm op ooghoogte en een aparte muis en toetsenbord. Een laptop aan de keukentafel is geen concentratieplek voor een hele dag. Wat een goede plek thuis nodig heeft, lees je in ons artikel over een ergonomische thuiswerkplek inrichten.

Voor de organisatie betekent het dat de werkplekstrategie niet bij de voordeur van het kantoor stopt. Wie het kantoor herinricht voor ontmoeten en samenwerken, verplaatst een deel van het werk naar huis, en daarmee ook een deel van de inrichtingsvraag. Facilitair, HR en IT hebben daar alle drie een rol in; wat dat voor Facilitair betekent, staat op onze pagina over thuiswerkplekken voor Facilitair.

Voor organisaties die de thuiswerkplek niet per medewerker afzonderlijk willen regelen, kan dat centraal worden ingericht. Second Office ondersteunt daarbij van beleid en aanvraag tot levering, installatie, beheer, retour en herinzet. Lees hoe je thuiswerkplekken voor medewerkers centraal regelt.

Veelgestelde vragen over activity based working

Wat betekent ABW?

ABW is de afkorting van activity based working. Het betekent dat je per taak de werkplek kiest die daar het best bij past, zoals een stille plek voor concentratiewerk, een belcel om te bellen en een overlegtafel om samen te werken, in plaats van elke dag aan hetzelfde vaste bureau te werken.

Is activiteitgericht werken hetzelfde als activiteit gerelateerd werken?

Ja. Activiteitgericht werken en activiteit gerelateerd werken zijn twee Nederlandse vertalingen van activity based working. Ook de afkorting AGW wordt gebruikt. Er zit geen inhoudelijk verschil tussen de termen.

Is activity based working hetzelfde als flexwerken?

Nee. Bij flexwerken heeft niemand een vaste werkplek, maar zijn de plekken vaak allemaal hetzelfde. Bij activity based working zijn er verschillende soorten plekken en kies je er een op basis van de taak die je op dat moment uitvoert.

Hoort de thuiswerkplek bij activity based working?

In een hybride werkweek wel. De thuiswerkplek is dan een van de plekken waaruit een medewerker kiest, bijvoorbeeld voor concentratiewerk. Daarom hoort die plek aan dezelfde eisen te voldoen als een concentratieplek op kantoor: een instelbaar bureau, een goede bureaustoel en een beeldscherm op ooghoogte.

In dit artikel

Voor werkgevers

Grip op jouw thuiswerkplekken

Wij ontzorgen van aanvraag tot levering, beheer en herinzet. Eén partner, één factuur.


7.500+

werkplekken in beheer

5 dgn

gem. levertijd

90%

minder admin


De thuiswerkplek oplossing

Of plan direct een gesprek →

Onze klanten

Organisaties van 25 tot 2.500+ medewerkers vertrouwen op Second Office.

Logo Woonplus Schiedam – klant van Second Office voor thuiswerkplekken en kantoormeubilair Logo De Binnenbaan – klant van Second Office voor thuiswerkplekken en kantoormeubilair Logo Tulip Tech – klant van Second Office voor thuiswerkplekken en kantoormeubilair Logo Bonusan – klant van Second Office voor thuiswerkplekken en kantoormeubilair Logo Enginia – klant van Second Office voor thuiswerkplekken en kantoormeubilair Logo Confiserie Napoleon – klant van Second Office voor thuiswerkplekken en kantoormeubilair Logo vidaXL – klant van Second Office voor thuiswerkplekken en kantoormeubilair Logo Holland Casino – klant van Second Office voor thuiswerkplekken en kantoormeubilair Logo gemeente Roosendaal – klant van Second Office voor thuiswerkplekken en kantoormeubilair

Volgende stap

Klaar om hybride werken goed te organiseren?

Van thuiswerkplek tot kantoor: ontdek hoe Second Office helpt om werkplekken praktisch, ergonomisch en professioneel te organiseren.